وبلاگ
استاندارد مدیریت کیفیت (ISO۹۰۰۱ )
خانواده ایزو ۹۰۰۰ به جنبه های مختلف مدیریت کیفیت می پردازند و شامل برخی از استانداردهای شناخته شده ISO می باشد. استانداردها راهنما و ابزاری را برای شرکت ها و سازمان هایی فراهم می کند.که می خواهند اطمینان حاصل کنند که محصولات و خدمات آنها به طور مداوم با نیازهای حال و آینده مشتری مطابقت دارد و کیفیت آنها به طور مداوم بهبود می یابد.
استاندارد ISO۹۰۰۱:۲۰۱۵ معیارهای سیستم مدیریت کیفیت را تعیین می کند و تنها استاندارد خانواده استانداردهای کیفیت می باشد که می تواند گواهینامه باشد (اگرچه این یک الزام نیست).
این موضوع می تواند توسط هر شرکت و سازمان، بزرگ یا کوچک، بدون در نظر گرفتن زمینه فعالیت آن، مورد استفاده قرار گیرد.
در حال حاضر بیش از یک میلیون شرکت و سازمان در بیش از ۱۷۰ کشور موفق به دریافت گواهینامه استاندارد ISO۹۰۰۱:۲۰۱۵ وجود دارد.
استاندارد ISO۹۰۰۱:۲۰۱۵ مبتنی بر اصول مدیریت کیفیت است که شامل تمرکز بالا بر مشتری ، انگیزه و استراتژی های مدیریت ارشد، رویکرد فرآیندی و بهبود مداوم است.
اصول استاندارد اصول مدیریت کیفیت با جزئیات بیشتر در ” اصول مدیریت کیفیت “ توضیح داده شده است.
با استفاده از استاندارد استاندارد ISO۹۰۰۱:۲۰۱۵ اطمینان حاصل می شود که مشتریان ، محصول و خدمات با کیفیت و کیفیت مطلوب را دریافت می کنند که به عنوان اصلی مهم در ایجاد مزیت رقابتی برای کسب و کار شمرده می شود.
ISO دارای طیف وسیعی از استانداردها برای سیستم های مدیریت کیفیت است که براساس ایزو ۹۰۰۱ و سازگار با حوزه ها و صنایع خاص است. برخی از این استانداردها عبارتند از:
ISO۱۳۴۸۵ : استاندارد مدیریت کیفیت تجهیزات پزشکی
ISO۱۶۹۴۹ : استاندارد مدیریت کیفیت صنایع خودرو و قطعه سازی
ISO۱۷۵۸۲ : استاندارد مدیریت کیفیت سازمان های انتخاباتی در تمامی سطوح حاکمیتی
ISO۱۸۰۹۱ : استاندارد مدیریت کیفیت حکومت محلی
ISO / TS۲۲۱۶۳: سیستم مدیریت کیفیت کسب و کار برای سازمان های ریل و راه آهن
ISO / TS۲۹۰۰۱ : استاندارد مدیریت کیفیت صنایع نفت، پتروشیمی و گاز طبیعی
ISO / IEC۹۰۰۰۳: استاندارد مدیریت کیفیت مهندسی نرم افزار
و سایر استانداردهای کیفیت
تفاوت استاندارد ISO ۹۰۰۱:۲۰۱۵ با استاندارد ISO ۹۰۰۱:۲۰۰۸ به گستردگی تفاوت استاندارد ایزو ۹۰۰۱ ویرایش ۹۴ با ایزو ۹۰۰۱ ویرایش ۲۰۰۰ نیست اما نگرش تخصصی تر شده و سعی شده این استاندارد با شرایط روز و پیشرفتها و تغییرات سریع محیط کسبوکار در قرن ۲۱ هماهنگ شود.
بهطور خلاصه ISO ۹۰۰۱:۲۰۱۵ نسبت به ویرایش ایزو ۹۰۰۱ ویرایش ۲۰۰۸ دارای تفاوتهای ذیل است:
• وارد کردن تعاریف در متن استاندارد ISO ۹۰۰۱:۲۰۱۵
در استاندارد ISO ۹۰۰۱:۲۰۰۸ تعاریف به استاندارد ISO ۹۰۰۰ ارجاع داده شده بود اما در ISO ۹۰۰۱: ۲۰۱۵ تعاریف مورد استفاده به داخل متن استاندارد آورده شده مانند استاندارد ایزو ۲۲۰۰۰ و ISO ۱۳۴۸۵ و ISO TS ۱۶۹۴۹ و … بعضی از تعاریف نیز تغییر پیدا کردهاند و یا حذف شدهاند برای مثال تعریف محصول تغییر یافته و Exclusions استثناء از استاندارد حذف شده است.
-
تغییر ساختار ISO ۹۰۰۱: ۲۰۱۵ از ۸ بند به ۱۰ بند
ساختار استاندارد ISO ۹۰۰۱-۲۰۱۵ به ۱۰ قسمت به شرح ذیل تغییر کرده:
- دامنه کاربرد
- استانداردهای مرجع
- واژگان و تعاریف
- مفهوم/ ماهیت سازمان
- رهبری
- طرح ریزی
- پشتیبانی
- عملیات
- عملکرد و ارزیابی
- بهبود
این ساختار به اجرای همزمان این استاندارد با استانداردهای دیگر مانند ISO ۱۴۰۰۱, ISO ۲۲۰۰۰, ISO ۲۰۰۰۰ و غیره کمک میکند.
-
مدیریت ریسک استاندارد ISO۹۰۰۱:۲۰۱۵ با توجه به اینکه رویکرد پیشگیرانه دارد بر شناسایی خطرات بالقوه برای کیفیت محصول و آنچه باعث نارضایتی مشتری و زیان برای سازمان میشود و تعیین و انجام اقدامات پیشگیرانه به منظور کنترل آنها تأکید دارد. ریسکها باید بهطور همه جانبه شناسایی، تحلیل و کنترل شوند.
مدیریت ریسک در مدیریت طراحی و کنترل تغییرات و کنترل ریسک فرآیندهای برونسپاری شده، طراحی و توسعه محصول و سایر موضوعات کسب و کار نمود یافته و سازمان باید روشی برای شناسایی و ارزیابی ریسک و کنترل آن داشته باشد و اثر بخشی این روش باید ارزیابی شود.
- نگرش فرآیندی در سراسر استاندارد
رویکرد فرآیندی در این استاندارد در بند ۴-۴ توضیح داده شده و بهطور واضح الزامات آن شرح داده شده است و از سازمان خواسته کاملاً عملیاتی شود.
- تأکید بر ایجاد ارزش برای مشتری و سازمان
استاندارد ISO۹۰۰۱:۲۰۱۵ با توجه به وجود رقابت شدید در بازار کسبوکار و جهانی شدن بازارها به دنبال فراتر رفتن از خواست مشتریان و سود آوری برای آنها و به طبع آن رقابت پذیری و سودآوری سازمان است در دنیای امروز اگر سازمانی به دنبال ارزش آفرینی و استفاده از تمام ظرفیت خود نباشد محکوم به از دست دادن بازار . نابودی است.
-
تغییرات در مستند سازی اطلاعات اطلاعات در یک سازمان مانند خون در بدن است. استاندارد ISO۹۰۰۱:۲۰۱۵ تأکید کمتری بر روی مستندسازی روشهای اجرایی و دستورالعملها نسبت به استاندارد ISO۹۰۰۱:۲۰۰۸دارد در مقابل بر مستند کردن اطلاعات حیاتی و کلیدی تأکید دارد.
در استاندارد ISO۹۰۰۱:۲۰۱۵ ساختار مستندات نسبت به ویرایشهای قبلی استاندارد ISO۹۰۰۱ تغییراتی دارد برای مثال نظامنامه کیفیت حذف شده است.
در استاندارد ISO۹۰۰۱:۲۰۱۵معنای مستندسازی از تنها تدوین یکسری دستورالعمل فراتر رفته و گسترش یافته و تبدیل به ثبت اطلاعات قابل استفاده شده است.
در استاندارد ISO۹۰۰۱:۲۰۱۵ مدارک و سوابق جابجا شدهاند یعنی ارزش مستند سازی و استفاده مناسب و اثربخش از سوابق و دانش سازمانی برای بهبود فرآیندهای تولید محصول و ارائه خدمات با کیفیت به شدت افزایش یافته است.
- توجه به مفهوم سازمان و عوامل تاثیرگذار محیط سازمانی
در استاندارد ISO۹۰۰۱:۲۰۱۵ و ویرایش انجام شده بر ارائه خدمات مناسب به مشتری و service-based بودن سازمانها تأکید داشته و پاسخگویی به نیازها و شرایط کسبوکار توسط سازمان در در استاندارد ISO۹۰۰۱:۲۰۱۵بهطور مشخصی الزام شده است.
• برونسپاری فعالیتها و خدمات با توجه به شرایط کسبوکار در قرن ۲۱ و لزوم انجام تخصصی امور و برونسپاری فعالیتها و فرآیندها در استاندارد ISO۹۰۰۱:۲۰۱۵ بر کنترل و قابلشناسایی و ردیابی بودن این فرآیندها تأکید میکند.
-
رهبری در سازمان در استاندارد ISO۹۰۰۱:۲۰۱۵ مدیر ارشد به رهبر سازمان تغییر یافته و تأکید زیادی بر رهبری و همسو کردن اهداف و داشتن دید استراتژیکی از آن ارائه مینماید. باور بر این است در قرن ۲۱ سازمانها دیگر با مدیریت صرف و کنترل نمیتوانند بقای خود را تضمین کنند و کارکنان باید از جان و دل در خدمت سازمان و ارزشهای باشند.
-
حذف نماینده مدیریت بر اساس چهار ویرایش قبلی استاندارد ISO۹۰۰۱ مدیریت ارشد باید یکی از مدیران شرکت را به عنوان نماینده مدیریت منصوب میکرد ولی در ویرایش در استاندارد ISO۹۰۰۱:۲۰۱۵ هرچند از مدیر میخواهد مسئولیت نظارت بر سیستم مدیریت را مشخص کند اما وی را مجبور نمیکند که شخصی را به عنوان نماینده مدیریت در امر کیفیت منصوب کند.
-
عدم الزام سازمان به تدوین نظامنامه کیفیت در استاندارد ISO ۹۰۰۱:۲۰۱۵ نیاز به نظامنامه کیفیت به عنوان یک الزام خواسته نشده است اما مانند استاندارد ISO۱۴۰۰۱ از سازمان خواسته که دامنه سیستم مدیریت خود و فرآیندها را تعریف کند.
