هزینه های مهندسی کیفیت (QEC) چه موضوعاتی را شامل می شود؟

هزینه‌های مرتبط با مهندسی کیفیت (Quality Engineering Cost) به دسته‌بندی‌های مختلفی تقسیم می‌شوند که هر یک از آنها به موضوعات خاصی در فرآیندهای تولید، خدمات و مدیریت کیفیت مربوط می‌شود.
این هزینه‌ها شامل هزینه‌های پیشگیرانه (برای جلوگیری از عدم انطباق و نقص) و هزینه‌های اصلاحی (برای رفع عدم انطباق و نقص) محصولات و خدمات هستند که به طور کلی موضوعات ذیل را در برمی گیرد:

1- هزینه‌های پیشگیرانه (Prevention Costs):
این هزینه‌ها به فعالیت‌هایی اختصاص دارند که به منظور جلوگیری از ایجاد عدم انطباق/ عیب و نقص در محصولات یا خدمات انجام می‌شوند.
هدف اصلی این هزینه‌ها کاهش احتمال وقوع عدم انطباق و مشکلات قبل از تولید یا ارائه خدمات است.

▫️مثال‌های هزینه‌های پیشگیرانه:
– طراحی سیستم‌های مدیریت کیفیت (مثل تضمین کیفیت و کنترل کیفیت).
– آموزش کارکنان درباره استانداردهای کیفیت ، بهبود فرآیندها و بهره وری
– توسعه و نگهداری مستندات و رویه‌های کیفیت.
– استفاده از ابزارهای مدیریت کیفیت مثل Six Sigma یا PDCA.
– طراحی ، توسعه و تست محصولات جدید قبل از تولید انبوه. ( D&D )
– سیستم های مدیریت دیتا اطلاعات برای ثبت ، جمع آوری ، بررسی و تحلیل داده‌ها برای شناسایی روندها و پیش‌بینی مشکلات. ( سخت افزار و نرم افزارهای مدیریت منابع و اطلاعات مثل ERP و … )

2- هزینه‌های ارزیابی ، تست و ممیزی (Appraisal Costs):
این هزینه‌ها به فعالیت‌هایی اختصاص دارند که برای ارزیابی کیفیت محصولات یا خدمات پس از تولید یا ارائه انجام می‌شوند.
هدف این هزینه‌ها شناسایی و حذف محصولات معیوب و نامنطبق قبل از ترخیص ، عرضه و رسیدن به دست مشتری است.

▫️مثال‌های هزینه‌های ارزیابی:
-نمونه برداری و آزمایش‌های کنترل کیفیت و بررسی محصولات بعد از تولید.
– بررسی و ارزیابی فرآیندها و تست عملکرد تجهیزات و ماشین آلات.
– ارزیابی عملکرد پیمانکاران و تأمین‌کنندگان.
– تست ، تصدیق و بررسی مجدد محصولات در مراحل نهایی تولید و بسته بندی.
– استفاده از دستگاه‌های تست‌ و آزمایش و ابزارهای دقیق کنترل کیفیت.

3- هزینه‌های داخلی عدم انطباق و عیوب محصولات و خدمات (Internal Failure Costs):
این هزینه‌ها به پیامدهای عدم انطباق ها و نقص‌هایی که قبل از رسیدن محصول یا خدمات به مشتری شناسایی می‌شوند، مرتبط هستند.
این هزینه‌ها شامل هزینه‌های اصلاح، بازسازی یا حذف محصولات ناقص است.

▫️مثال‌های هزینه‌های داخلی عدم انطباق:
– هزینه‌های بازسازی ، رفع عیب یا تعمیر محصولات نامنطبق و معیوب.
– هزینه‌های زمان و منابع صرف شده برای شناسایی و رفع عدم انطباق و نقص.
– هزینه‌های توقف خط تولید برای حل مشکلات و رفع عدم انطباق
– هزینه های دوباره کاری ها
– ضایعات و مواد اولیه گمشده به دلیل عدم انطباق.

4- هزینه‌های بیرونی عدم انطباق / نقص (External Failure Costs):
این هزینه‌ها به عواقب عدم انطباق ها/ نقص‌هایی که پس از رسیدن محصول یا خدمات به مشتری شناسایی می‌شوند، مرتبط هستند. این هزینه‌ها می‌توانند شامل هزینه‌های مالی و غیرمالی (مثل آسیب به اعتبار برند) باشند.

▫️مثال‌های هزینه‌های بیرونی نقص:
– هزینه‌های برگشت یا بازپس‌گیری (Recall) محصولات.
– هزینه‌های تعمیر یا تعویض محصولات نامنطبق/ ناقص برای مشتریان.
– هزینه‌های قانونی و جرایم ناشی از شکایات مشتریان.
– از دست رفتن مشتریان و کاهش اعتبار برند.
– هزینه‌های بازاریابی مجدد برای بازسازی اعتماد مشتریان.

5- هزینه‌های فرصت‌های از دست رفته (Opportunity Costs):
این هزینه ها شامل هزینه‌های نامشهود است که ناشی از عدم توجه به کیفیت می‌شود.
اگر محصولات یا خدمات با کیفیت ناچ artersan تولید شوند، ممکن است فرصت های ذیل را از دست دهد:
– فروش‌های بیشتر.
– فرصت‌های بازاریابی.
– رضایت مشتری و وفاداری آنها.

6- هزینه‌های مدیریت و نگهداری:
این هزینه‌ها شامل هزینه‌های نگهداری و نظارت بر سیستم‌های مدیریت کیفیت هستند.
مثال‌هایی از این هزینه‌ها شامل:
– هزینه‌های نگهداری و تعمیر ابزارها و تجهیزات کنترل کیفیت.
– هزینه‌های نظارت بر عملکرد فرآیندها.
– هزینه‌های مدیریت سیستم‌های مدیریت کیفیت (مثل ISO 9001 ، 17025 ، 31000 و … ).

7- هزینه‌های پروژه‌های بهبود کیفیت:
در برخی موارد، سازمان‌ها پروژه‌های خاصی را برای بهبود کیفیت فرآیندها یا محصولات اجرا می‌کنند.
این پروژه‌ها ممکن است شامل هزینه‌های زیر باشند:
– هزینه‌های توسعه فناوری جدید.
– هزینه‌های اجرای تغییرات در فرآیندها.
– هزینه‌های استخدام متخصصان کیفیت یا استفاده از مشاوران خبره.

✍️ سروش عشقی
مشاور مدیریت و توسعه کسب و کار